بیماری های شایع زنان


دستگاه عصبی در معرض انواع بسیاری از اختلالات مانند استحاله، اختلالات عروقی، تاثیرات سمی، عفونت ها، ضربه و بروز غده ها قرار دارد. در ابتلا به بیماری های مغز و اعصاب تفاوت هایی بین زن و مرد جلب توجه می کند.

بیماری مغز و اعصاب[1]

دستگاه عصبی در معرض انواع بسیاری از اختلالات مانند استحاله، اختلالات عروقی، تاثیرات سمی، عفونت ها، ضربه و بروز غده ها قرار دارد.[2] در ابتلا به بیماری های مغز و اعصاب تفاوت هایی بین زن و مرد جلب توجه می کند. بعضی از بیماری های دستگاه عصبی که در زنان شایع تر می نماید، چنین است:

الف: بیماری تصلب متعدد (MS)

مولتیپل اسکلروز یا MS ، بیماری مزمن و پیش رونده مغز، نخاع و اعصاب بینایی است. در این بیماری، غلاف میئلین در بسیاری از نقاط مغز و نخاع استحاله می یابند. احتمال می رود ویروس ها و بیماری های خود ایمنی در این بیماری (MS) نقش داشته باشند. سن ابتلا در  بیماران، حدود 20 تا 40 سالگی است و نشانه های بیاری گوناگون می نماید و بستگی به محل استحاله ی غلاف عصبی دارد. اختلالات بینایی، نارسایی در سخن گفتن، لرزش، عدم تعادل، بی حسی یا ضعف روند بیماری، متغیر است و با عفونت ها، ضربه های روحی و صدمات جسمانی، شدیدتر می شود. این بیماری زنان را بیشتر از مردان گرفتار می کند.[3] بر اساس برخی از آمارها، 60 درصد مبتلایان به MS را زنان تشکیل می دهند.[4]

ب – بیماری آلزایمر:

این بیماری یک نوع زوال عقل پیش رونده  است که باعث استحاله ی ناحیه خاصی از مغز، به ویژه گروه سلول های زیرقطعه پیشانی می شود. این سلول ها ماده ی ناقل پیام های عصبی(استیل کولین) را تولید می کنند. این ناحیه از مغز در عملکردهای عالی مغز و تشکیل حافظه نقش حیاتی دارد. ممکن است نوعی ویروس در بروز این بیماری نقش داشته باشد. بیماری آلزایمر یک بیماری شایع است و 7 درصد جمعیت بالای 65 سال به آن مبتلایند.[5] این بیماری که جنون پیری نام گرفته، پس از 80 سالگی، بیشتر در زنان رخ می دهد.[6]

پ – بیماری پیک (آتروفی لوبر):

این بیماری، سبب آتروفی محدود مغز شده و در مقایسه با آلزایمر، بسیار نادرتر می نماید. زن ها بیشتر از مردها به آن گرفتار می شوند. [7]

ت – بیماری تورتیکولی اسپاسمودیک:

در این اختلال، عضلات گردن در یک طرف دچار گرفتگی های مداوم یا متناوب شده، باعث چرخیدن یا خم شدن سر به یک سمت می شود و از این نظر که غیرارادی است با اسپاسم عادتی یا تیک تفاوت دارد. تورتیکولی، هنگام نشستن، ایستادن یا قدم زدن بیمار شدت می یابد. سن متوسط شروع بیماری، 40 سالگی است و زنان دوبرابر مردان به آن گرفتار می شوند.[8]

ث – بیماری HAM :

بیماری میلوپاتی ناشس از HTLV.I یک واکنش التهابی مزمن در ماده ی سفید و خاکستری و در مننژها و ... است. نشانه های بیماری در سنین 30 تا 60 سالگی بروز می یابد و زنان به مراتب بیشتر از مردان به آن مبتلا می شوند. [9]

ج – نشانگان پاهای بی قرار:

سندرم پاهای بی قرار، حالت ناخوشایندی در اندام ها (به طور معمول پاها و ران ها) است و بیمار احساس می کند که برای برطرف کردن این حالت، باید پاهایش را حرکت دهد. این بیماری پیش از همه در زنان میانسال دیده می شود[10] و به نظر می رسد در اثر اختلال در اعصاب موضعی است.[11]

چ – میاستنی گراو (MG) :

این بیماری، نوعی اختلال عصبی عضلانی است که با ضعف و خستگی پذیری عضلات اسکلتی مشخص می شود. این بیماری ممکن است در هر سنی بروز یابد ولی در زنان در 20 تا 40 سالگی و در مردان سنین 50 تا 70 سالگی شایع تر می نماید و میزان ابتلای زنان  برابر مردان است.[12]

ج – نوریت اپتیک:

این اختلال از جمله بیماری های عصب بینایی است و با نشانه هایی چون از دست رفتن حاد دید مرکزی، درد رتروبولبر هنگام حرکت چشم و .... ظاهر می شود. این بیماری در دهه های 3 و 4 عمر، زنان را بیشتر از مردان گرفتار می کند.[13]

خ- تومورهای کاذب:

افزایش فشار داخل جمجمه ای خوش خیم با نشانه های بالینی همچون سردرد، سفتی گردن، تاری دید، تهوع و ... همراه است. تومورهای کاذب به طور معمول سبب ابتلای جوانان به ویژه زنان چاق می شود.[14]

د- سردردهای میگرنی :

سردرد میگرنی با گشاد شدن رگ های خونی پوست سر روی می دهد. اغلب صبح ها با درد شدید در یک طرف سر یا پشت چشم ها آغاز می شود و ممکن است از چند ساعت تا 3 روز به طول انجامد. در بیشتر افراد پیش از وقوع سردرد، احساس افسردگیف تحریک پذیری و افزایش حساسیت به نور وجود دارد و حالت تهوع و استفراغ رخ می دهد.[15] سابقه ی خانوادگی و زمینه های ارثیف اختلال پلاکت های خون و بیماری های دستگاه عصبی ممکن است در این گونه سردردها نقش داشته باشند. نزدیک به 20 درصد کل زنان و 10 درصد مردان از میگرن رنج می برند.[16] بر اساس برخی از مطالعات، 65 تا 75 درصد مبتلایان به میگرن، زن هستند. این سردردها بعد از یائسگی کاهش می یابد.17

1- کتاب زن / صفحه 383 تا صفحه 386

2- مشاور پزشکی خانواده / صفحه 105

3- همان / صفحه 117 ؛ شناخت و درمان طبیعی بیماری ها / صفحه 440  و صفحه 441

4- اصول طب داخلی هاریسون / بیماری های مغز و اعصاب / صفحه 586

5- مشاور پزشکی خانواده / صفحه 118  و صفحه 119

6- روان شناسی بزرگسالان / صفحه 192

7- اصول طب داخلی هاریسون / صفحه 660

8- همان / صفحه 105 و صفحه 680

9- همان / صفحه 600

10- همان / صفحه 137

11- مشاور پزشکی خانواده / صفحه 504

12- اصول طب داخلی هاریسون / صفحه 841 و صفحه 851 ؛ تشخیص و درمان طبی بیماری ها / صفحه 786

13- همان / صفحه 52

14- همان / صفحه 498

15- چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟ / صفحه 22

16- شناخت و درمان طبی بیماری ها / صفحه 292 و صفحه 293

چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟ / صفحه 22