حفظ و نگهداری فرش
یکی از هنرهای مردم ایران بافت فرش است؛ به گونه ای که از این هنر سالانه میلیون ها دلار ارز عاید کشور می شود و دومین کالای صادراتی بعد از نفت به حساب می آید. بر اثر عدم توجه به روش های حفظ و نگهداری فرش های منازل به خصوص فرش های دست بافت دچار ساییدگی و پوسیدگی می شود؛ از این رو توجه به نکات زیر ضروری است:
* قبل از هرچیز، سعی کنید در انتخاب فرش دقت بیشتری داشته باشید. فرشی را انتخاب کنید که جنس پرز، رنگ و نوع چله ی (تار) آن مقاوم باشد. البته همه نوع فرش های مرغوب و نازل در بازار هست ولی باید دقت کنید تا مرغوب ترین را انتخاب نمایید.
* فرش های منزل خود را بر اساس میزان نیاز، پهن کنید به این معنا که در اتاق های پذیرایی چون تردد کم است، فرش های نازک تر پهن شود که شفافیت بیشتری دارد و در جاهایی که تردد بیشتر است مثل اتاق نشیمن باید از فرش های مقاوم و ضخیم استفاده گردد.
* هنگام جارو کردن فرش ها، کناره های آن را بالا زده، پشت آن ها را بررسی کرده و سپس جارو بزنید.
* فرش را طوری انتخاب کنید که از مکان موردنظر کوچک تر باشد اینکار چند خاصیت دارد:
اول: هوا از هر طرف در زیر فرش جریان پیدا کرده و از بیدزدگی و موریانه زدگی جلوگیری می شود.
دوم: اگر اتاق نمور و دارای رطوبت باشد، جریان هوا باعث می شود که رطوبت کف اتاق کمتر شود.
سوم: کناره های فرش تا نخورده، جلوی در از رفت و آمد جلوگیری نکرده، لبه های آن زیر در آسیب نمی بیند یا بر نمی گردد و روی هم نمی افتد.
* پس از مدتی که از استفاده فرش گذشت باید آن را جابه جا کرده یعنی سر و ته نمود تا همه ی قسمت های آن به یک اندازه پا بخورد.
* در صورت مشاهده ی حشرات موذی مانند بید که موجودی سیاه رنگ، کم وزن و پرزدار است و یا موریانه و ... از نفتالین، توتون یا تنباکو استفاده کنید. البته بهترین و موثرترین آن ها، استفاده از نفتالین است.
* فرش را برای مدت طولانی در معرض تابش مستقیم خورشید قرار ندهید زیرا به دلیل شیمیایی بودن، رنگ فرش سریعا بور گردیده و کم رنگ می شود.
آب مهم ترین دشمن فرش چه دست بافت و چه ماشینی است. خانم هایی که از گلدان با گل های طبیعی برای تزیین اتاق خود استفاده می کنند باید توجه داشته باشند که اگر فرش مدام در معرض ریزش آب قرار بگیرد پوسیده و از بین خواهد رفت. در ضمن باید از گزاردن گلدان روی فرش جدا پرهیز کنید.
اگر روی فرش تان آب ریخت سریعا آب را جمع نموده و با دستمالی پارچه ای کاملا آن را خشک نموده و طوری فرش را قرار دهید که کاملا خشک شود. همچنین برای خیس نشدن فرش هایی که جلوی در ورودی حمام یا سرویس بهداشتی پهن شده است لازم است که از پادری استفاده نمایید تا پای خیس روی فرش گذاشته نشود.
* هنگام جارو زدن دقت کنید که در صورت ساییدگی و کم پرزی فرش حتی به اندازه ای اندک سریعا برای رفع و ترمیم آن اقدام نمایید. چون با اندکی ساییدگی یا پوسیدگی از ارزش اولیه ی فرش شما بسیار کاسته خواهد شد.
* اگر روی فرش وسایل سنگین مانند مبلمان، ناهارخوری و ... قرار داده اید حتما زیر پایه های آن زیرپایه های مخصوصی را که برای همین کار ساخته و عرضه شده اند زیر پایه ها بگذارید تا جای پایه ها روی فرش گود نشود.
* فرش هایی که بر روی موکت پهن می شوند دوام بیشتری دارند زیرا گرد و غبار به زیر فرش نفوذ نمی کند و در نتیجه فرش شما دیرتر مستعمل می گردد.
* سعی کنید دو سر ریشه های فرش را گره زده تا فرش شکافته نشود. در ضمن خود ریشه ها را حتی المقدور داخل پارچه یا چرم گذاشته و بدوزید تا ریشه ها کاملا محفوظ بماند.
* تا آن جا که ممکن است از شستن فرش در منزل جدا پرهیز کنید.
* برای از بین بردن فرو رفتگی و خوابیدگی کرک فرش که معمولا بواسطه ی قرار دادن وسایل سنگین و پایه دار روی فرش به وجود می آید، پارچه ی سفید و تمیزی را در آب داغ فرو برده، بعد از آن که آب آن را کاملا گرفتید روی همان خوابیدگی یا فرورفتگی فرش بیندازید. پس از مدتی با یک برس پرزهای قالی را محکم بر خلاف جهت خوابیدگی برس زده و بگذارید کمی بماند. وقتی فرش خشک شد آن را درجهت خوابیدگی برس بزنید.
